VLIEGVISSEN IN DE WILDERNIS VAN KUHMO
Antti Vanninen

Kuhmo ligt in het oosten van Finland, om precies te zijn in de provincie Kainuu,niet ver van de Russische grens. Het uitgestrekte boslandschap biedt een ideale schuilplaats voor de talrijke wilde dieren die nog volop voorkomen in dit ongerepte natuurgebied. Beren, wolven, veelvraten, lynxen, rendieren en elanden schijnen hier hun laatste ongestoord stukje natuur te hebben gevonden. Hoewel dit alles natuurlijk fantastisch klinkt is het gros van de vissers echter het meest in Kuhmo geïnteresseerd om de vele schitterende forel- en vlagzalmwateren.

Normaal gesproken loopt het visseizoen vanaf begin juni tot en met 10 september maar er zijn uitzonderingen. De rivier de Pajakka bijvoorbeeld heeft geen gesloten seizoen. De Pajakka stroomt dwars door het centrum van Kuhmo. In het begin van het seizoen hebben de grote rivieren zoals de Lentuankoski, Saarikoski en Pajakkakoski ("Koski" betekent stroomversnelling of snelstromende rivier) een behoorlijke waterstand waar men toch wel rekening mee moet houden. Dit houdt zeker aan tot eind juni. Het betekent eveneens dat men in deze periode dan ook het beste kan vissen met grote streamers. Sinktiplijnen of een snelzinkende leader zijn gewoon onmisbaar. Voor de lokale vliegvisser is dit het hoogseizoen voor hun tweehandige hengel.

Wanneer de regen meevalt zijn de rivieren zo vanaf begin juli op hun best. De waterstanden zijn dan het meest ideaal om ook op de mooiste plekjes goed te kunnen waden. Er is voldoende voedselaanbod en de vissen stijgen volop. De rivieren Änättikoski, Aittokoski, Kaarne, Konappi en Myllykoski zijn wat kleiner en daardoor beter geschikt voor wat lichter materiaal. Met hengels in de klasse vier tot en met zeven kun je alle rivieren, meren en meertjes bevissen.

Ten oosten van Kuhmo stromen de rivieren de Jungunjoki, Saunajoki, Kiekinjoki en Kalliojoki (Joki betekent rivier). Deze rivieren zijn echter alleen maar interessant wanneer u vist vanuit een bootje of kano.

Zoals u kunt lezen hebben we hier dus een zeer grote verscheidenheid aan viswater en alleen al in de omgeving van Kuhmo zijn er meer wateren dan u in één zomerperiode zou kunnen bevissen. Hoe je het ook bekijkt mijn meest favoriete vislokaties liggen in de directe omgeving van de stad Kuhmo, "A river runs through it", zou Robert Redford zeggen.

SEDGE IMITATIES
In tegenstelling tot veel andere Europese landen bieden bij ons de warme juli en Augustus maanden de beste vliegvismogelijkheden. (de temperaturen kunnen hier flink oplopen (landklimaat)) Wanneer de kokerjuffers massaal uitkomen is het beslist de moeite waard om ook eens zo'n heldere midzomernacht door te vissen. 's Nachts azen namelijk de grote forellen op de opstijgende en uitkomende pupea's direct onder en in de waterfilm. Zij doen dit overigens zeer fanatiek en behoorlijk agressief. Houdt daarbij steeds goed in gedachten dat ze zeer dicht bij de oever komen zodat verre worpen beslist overbodig zijn.

Sedge imitaties, zoals bijvoorbeeld de Nalle Puh, zijn veruit de beste patronen en daarom ook het meest populair bij de lokale vliegvissers. Dit is natuurlijk niet zo verwonderlijk als u weet dat er alleen al in Finland maar liefst 200 verschillende soorten kokerjuffers voorkomen.

Als het einde van het visseizoen nadert, om precies te zijn vanaf midden augustus, dan komt de "hatch" der kokerjuffers over het algemeen wat vroeger op de avond. Dit houdt in dat de activiteit van de forel zich daar onmiddellijk op aanpast. Een verstandige vliegvisser verkent de rivier al vroeg op de avond of zelfs in de middag, ("reading the river") zodat problemen bij het vissen in de duisternis kunnen worden voorkomen. Het is alleen al een pluspunt wanneer u van te voren precies weet waar achterwaartse worpen problemen zouden kunnen geven, of dat u exact die plaatsen kent waar het waden gevaarlijk zou kunnen zijn. Wanneer in deze tijd van het jaar de zon eenmaal is verdwenen wordt het al weer redelijk snel donker waardoor voor mij het seizoen voor de grote streamers is aangebroken. Als het dan echt goed donker is gebruik ik meestal de Black Marabou Spuddler. Het is handig om twee hengels mee te nemen want het is veel gemakkelijker om in het donker van hengel te wisselen dan een nieuwe vlieg aan te knopen. Een wat zwaardere hengel opgetuigd met een streamer en een lichtere klasse voorzien van een pupea imitatie.

VLAGZALM
September is de beste maand voor het vissen op vlagzalm. Overdag zijn de Nalle Puh en kleine mierenimitaties het meest favoriet. Vlagzalm is werkelijk dol op mieren maar om ze succesvol te kunnen belagen moet het wel warm en zonnig weer zijn. De Dark Puh (bruine body met zware hackles) en donker gekleurde pupea's zijn het meest effectief tijdens de schemering. De Klinkhamer Special is hier een zeer doeltreffende vlieg en zeer goed te gebruiken onder wat slechtere weersomstandigheden. Het patroon is tamelijk nieuw in Finland maar heeft zijn effectiviteit al ruimschoots bewezen. Afgelopen jaar werd er door mij voornamelijk met dit patroon gevist waaruit blijkt hoe goed dit patroon het hier doet in het hoge noorden.

"LANDLOCKED SALMON" EEN SUCCESVOLLE NIEUWKOMER UIT EEN GESLAAGD EXPERIMENT
De meest populaire vissoorten voor de vliegvisser zijn: Beekforel, Vlagzalm en Regenboogforel. In de meeste rivieren zijn beekforellen uitgezet maar er bestaan gelukkig ook nog gebieden waar je nog echte wilde beekforel kunt vinden. De meeste regenboogforellen in onze rivieren zijn ontsnapt uit kwekerijen en planten zich ook niet voort. Wel kunnen ze enorme afmetingen bereiken. "Landlocked salmon" is als experiment uit gezet in de meren Lentua en Änätti en de resultaten zijn boven de verwachtingen. De eieren komen van een bedreigde soort die nog in het wild voorkomt in het Saimaa meer in zuid Finland. Laten we hopen dat de voortplanting ook succesvol verloopt.

VLIEGVISSEN MET EEN BEER
Zoals ik al eerder schreef is de natuur in de omgeving van Kuhmo zo spectaculair dat de meeste toeristen er steeds weer naar terugkeren. Vooral wandelaars want het wandelen is hier misschien nog wel meer in trek dan het vissen. Speciale routekaarten en zelfs gidsen zorgen ervoor dat u beter thuisraakt in de Finse "taiga". Wilde rendieren, welke in grote getallen zwerven door de moerassen (DENK AAN DE MUGGEN), komt men vrij regelmatig tegen maar met een beetje gelukt ontdekt men zelfs een of meerdere voetafdrukken van beren. Een van mijn mooiste belevenissen had ik enkele jaren geleden toen ik viste op forel in de rivier de Kalliojoki. De rivier is zo'n 15 meter breed en ik stond vrij ver en diep in het water toen ik aan de overkant een wilde beer ontdekte. Hij dronk uit de rivier en kwam zelfs dichterbij. Ik slaakte een kreet van opwinding maar toen ik voorzichtig naar de oever liep om mijn camera uit mijn rugzak te pakken, stond de beer op, snoof wat in de lucht, draaide met zijn kop, keek me vervolgens recht aan en verdween in de bossen. Jammer!!!

KUHMO IN HET KORT
De oppervlakte is ruim 5500 vierkante kilometer. Ongeveer de helft van alle 13000 inwoners leven in de stad zelf. Kuhmo is wereldberoemd om het Internationale Chamber Music Festival wat jaarlijks toch zeker zo'n 40000 concert- liefhebbers trekt. Het festival is voor het seizoen 1994 gepland van 17-07 tot 31-07.

Voor meer informatie schrijf gerust naar:

KUHMON MATKAILUTOIMISTO
Kainuuntie 82,
PL 15
88900 KUHMO, FINLAND
Tel. +358 8 6556 382
fax. + 358 8 6556 384
email: kuhmon.matkailutoimisto@kuhmo.fi

DE PATRONEN MET TEKST EN UITLEG

Nalle Puh (Winnie the Pooh, bindpatroon Simo Lumme)
Binddraad : oranje
Haak : maat 8-14 (neergebogen oog)
Vleugel : bruine beer, in V-vorm ingebonden
Front hackle : 1-3 bruine hackle veren
Rib : gouddraad
Lijfje : oranje dubbing vermengd met haas
Body hackle : bruine zadelhackle

Dit patroon is een echte talisman en wordt voornamelijk gevist in de snel tot zeer snel stromende stukken van een rivier. Het patroontje is het meest effectief wanneer de Sedge's dansen boven het water. De Nalle Puh vangt beekforel, vlagzalm, regenboogforel, marene en zelfs winde. Het geheim van de vlieg zit hem vooral in de vleugel. Berenhaar wordt niet nat and het V-model van de vleugels zorgen ervoor dat de vlieg op het water drijft als een zeer natuurlijke imitatie van een volwassen kokerjuffer.

Black Ant
Binddraad : zwart
Haak : maat 12-16
Lijfje : zwarte superlone (ant body), achterste gedeelte groter
Hackle : zwart, twee wikkelingen, onderste hackles weggeknipt

Dit patroon gebruik ik meestal voor de wat rustiger stromende gedeeltes. Buitengewoon goede resultaten heb ik hier mee in september wanneer ik vis voor vlagzalm.

Klinkhämer's variant (origineel Hans van klinken)
Binddraad : oranje voor de body, spiderweb voor de hackle
Haak : tiemco 2487 maat 10-14 neergebogen oog
Vleugel : grijze poly-yarn
Rib : gouddraad
Lijfje : oranje dubbing in augustus
groene dubbing voor juli
Thorax : veervezel pauw
Hackle : grizzle zadelhackle bruin geverfd en ingebonden als parachute

Een fantastisch patroon voor zowel forel als vlagzalm. Hoewel deze vlieg aanbevolen wordt voor het snelstromende water heb ik persoonlijk de beste resultaten in die stukken rivier waar het rustig stroomt. Ook gebruik ik een donkere vleugel omdat deze beter is te zien tijdens de avond en nacht visserij.

Poacher
Binddraad : bruin
Haak : maat 8-12 (neergebogen oog)
Staartje : rode ibis of alternatief
Rib : gouddraad
Lijfje : 1/2 gele floss, 1/2 veervezel pauw
Hackle : bruine zadelhackle (furnace)

Een goed patroontje voor het gehele seizoen.


Vaalea Kalkkinen (hairwing versie ontworpen door Toivo Mäkinen)
Haak : single wilson salmon maat 6
Binddraad : bruin
Tip : koperdraad
Staartje : mallard net zo lang als de haaksteel
Butt : wijnrode floss
Rib : goud tinsel (plat)
Body hackle : bruin echter alleen gebonden over het voorste gedeelte van het lijfje
Lijfje : 2/3 goudkleurige floss, 1/3 olijfgroene floss
Baardje : Patrijs
Vleugel : bruine eekhoornstaart of alternatief ingebonden tot halverwege het staartje

Eveneens een goed patroon voor het gehele seizoen. De Vaalea Kalkkinen imiteert eigenlijk een jong baarsje waardoor u eigenlijk al kunt opmaken dat dit een ideale vlieg is voor het belagen van zeer grote vis.

Marabou Bleak (origineel Juha Pusa)
Haak : low water wilson maat 3/0-1
Binddraad : olijfgroen
Tip : zilver tinsel (plat)
Staartje : groene pearl-flashabou
Butt : fluorescent rode floss
Rib : zilver tinsel (plat)
Lijfje : groene pearl-flashabou mylard
Baardje : witte marabou tamelijk lang
Vleugel : witte, groene rode, gele marabou daarover fluorescent witte en groene kalfstaart, een toefje
blauwe marabou en zwarte bucktail fibers als laatste inbinden
Oogjes : jungle cock
Kop : zwart deerhair in muddler stijl

Ik gebruik dit patroon om ieder willekeurig jong visje na te bootsen. Aan te bevelen is om dit patroon overdag te gebruiken.

Black Marabou Spuddler (origineel Juha Pusa)
Haak : Limerick maat 2/0-4
Binddraad : zwart
Staartje : zwarte marabou over zwarte flashabou
Rib : zilver tinsel (ovaal)
Lijfje : zwarte floss
Vleugel : zwarte bucktail over zwarte flashabou en marabou (lang)
Topping : zwarte bucktail
Kop : zwart deerhair in muddler stijl

Om eerlijk te zijn mijn allerbeste streamer voor het nachtvissen in ondiep water.

Sculpin
Haak : Limerick maat 2/0-4
Binddraad : bruin
Staartje : bruine eekhoornstaart of alternatief
Rib : goud tinsel (ovaal)
Lijfje : gele, groene en oranje dubbing gemixed
Vleugel : bruine eekhoornstaart of alternatief
Topping : veervezel pauw
Kieuwen : rode wol
Vinnen : patrijs hackles
Kop : zwart dubbing

Een goede streamer voor zowel forel als vlagzalm. Dit patroon is een imitatie voor zowel de "Cottus gobio" als de "Cottus coecilopus".