HOME    AGENDA    DOWNLOADS    VRIENDEN GS    FOTOGALERIJ    VLAGZALMVLIEGEN    GRAYLING SOCIETY UK   FLY FISHING GAZETTE

 


 

 


 

Materiaal tips voor een beginnende vliegvisser
door Hans van Klinken

De vliegenhengel


Vliegenhengels zijn er in allerlei verschillende lengtes en maten en je vind ze gemaakt van splicane (bamboe), glasvezel en grafiet. De laatste zijn het meest populair. Vliegenhengels worden voor verschillende lijnclassificaties gemaakt. Dit betekent dat iedere hengel en lijn zijn eigen werpgewicht heeft. Je kan dus niet zomaar een willekeurige vliegenlijn pakken en die met je vliegenhengel proberen weg te krijgen.

Deze speciale classificatie wordt aangegeven door een speciale (#) code (nummer). De code werd door de American Fishing Tackle Manufacturers Association (AFTMA) bedacht om een soort standaard vast te leggen voor een betere internationale samenwerking. Hieronder vind je een tabel die deze speciale AFTMA codes weergeeft.


 

Lijnclassificatie

Gewicht in grains  
1 grain = 0,065 gram

Tolerantie

1

60

54-66

2

80

74-86

3

100

94-106

4

120

114-126

5

140

134-146

6

160

152-168

7

185

177-193

8

210

202-218

9

240

230-250

10

280

270-290

11

330

318-342

12

380

368-392

Het gewicht van de eerste 9 meter van de vliegenlijn is bepalend voor de lijnclassificatie


 

Zoals je kunt zien loopt de AFTMA classificatiecode van AFTMA #1 tot en met AFTMA #12. Hengels met de AFTMA #1 classificatie zijn eigenlijk alleen maar geschikt om er de aller-lichtste vliegenlijnen en de kleinste vliegjes mee te werpen terwijl AFTMA #12 hengels worden gebruikt voor hele zware en dikke lijnen waarmee meestal heel grote vliegen worden geworpen. Lichte hengels zijn ook vaak wat korter. Zeer lichte en zware hengels worden meestal pas in een later stadium gekocht als men wat meer ervaring met het vliegvissen heeft opgebouwd. Met hengels in de classificatie AFTMA 2 en 3 is het dus heel leuk om op kleine voorn te vissen. Sommige ervaren vliegvissers gebruiken graag een AFTMA #3 of # 4 hengel om er mee op forel of vlagzalm te vissen want hoe lichter de hengel hoe uitdagender het wordt om er mee te vissen. Je moet er wel rekening mee houden dat het drillen van grote vissen met een zeer lichte hengel erg lang kan duren en je de vissen zo kan uitputten dat ze er later alsnog door kunnen sterven. Mijn lichtste hengels zijn allen AFTMA 3. Lichter vis ik gewoonweg niet.
Een goede allround vliegenhengel is een AFTMA #5 en hiermee kan men onder vrijwel alle omstandigheden op de meeste vissoorten vissen. Voor deze #5 hengel heb je dus een #5 lijn nodig. Omdat de meeste vliegvissers ook heel graag eens in het buitenland op een stromende rivier op forel of vlagzalm willen vissen wordt de AFTMA #5 hengel door winkeliers het meest aanbevolen voor de beginnende vliegvisser. Als je uiteindelijk besluit om een hengel te kopen moet je dus ook heel goed nadenken wat je er in de toekomst mee wilt gaan doen.
Hoe hoger de AFTMA code van de hengel hoe langer de hengel wordt des te zwaarder deze weegt en hoe verder je er mee kan werpen. Zware hengels worden dus gebruikt om er verre worpen mee te kunnen maken maar ook wanneer men hele grote kunstvliegen gebruikt. Om echt verre worpen te kunnen maken heb je minimaal een AFTMA #7 hengel of hoger nodig. Voor kleine vissen gebruikt men dus lichte hengels en voor grote vissen een zware hengel. Bekende vliegvissers hebben dus vaak een heleboel hengels in allerlei verschillende AFTMA codes.

De lengte van een vliegenhengel wordt uitgedrukt in Foot (ft). Een ft. is 0.3048 m. De lengte loopt uiteen van 6ft t/m zo'n 15ft. Korte hengels worden vaak gebruikt om er in hele smalle beekjes mee te vissen. De gemiddelde lengte van de vliegenhengel ligt zo'n beetje rond de 9ft. Lange hengels, vanaf 10ft, hebben meestal twee kurken handgrepen en in dat geval bevindt de reel zich op een ander plaats n.l precies tussen de handgrepen in. Deze hengels noemt men tweehandige vliegenhengels en worden gebruikt om in grote rivieren op zalm en zeeforel te vissen.
Vliegenhengels zijn er ook nog eens in verschillende hengelacties. Je hebt snelle hengels, medium en langzame hengelacties. Iedere hengelactie heeft weer zijn persoonlijke voordelen maar die kun je het beste zelf uittesten. Een snelle hengel is vrij stug waardoor je er b.v. verder en beter mee kunt werpen wanneer er veel wind is maar maakt ook de kans op een leaderbreuk groter als je de haak moet zetten. Een langzame hengel is heel soepel waardoor je er meer op gevoel de vis mee kunt drillen.
 

Voor een winkelier is het niet eenvoudig om een beginnende vliegvisser de meest perfecte hengel direct aan te wijzen. Hij zal eerst heel wat informatie moeten inwinnen. Een van die vragen kan b.v. zijn: in wat voor soort water je wilt gaan vissen? Er zijn heel wat antwoorden nodig voor hij je de juiste hengel met de voor jouw meest ideale lengte en actie kan aanbieden. Je armlengte kan ook heel veel invloed hebben op de keuze in de lengte van de hengel die voor jouw het meest prettig werpt. Mensen met korte armen gooien vaak prettiger met een iets kortere hengel. Een goede hengelsportwinkelier zal je dan ook eerst met enkele verschillende hengels laten werpen om uit te zoeken welke lengte en actie voor jouw het meest geschikt is. De meeste hengelsportwinkeliers met een groot assortiment aan vliegvisspullen zijn zelf vaak ook fanatiek vliegvisser en dus zeer kundig op dit gebied. Zeker hier in Nederland! Ook geven ze je vaak gratis werples op bepaalde dagen of tijdstippen. Ze willen uiteindelijk toch tevreden klanten hebben die regelmatig terugkomen.

De beste persoonlijke tips die ik je kan geven bij het kopen en/of uitzoeken van een vliegenhengel op een rijtje:

  • Lees eerst wat documentatie over het vliegvissen en de materialen die je er allemaal voor nodig hebt. Een hengel, reel en lijn is niet voldoende om direct met het vliegvissen te beginnen.

  • Bezoek eens een vliegvisclub en laat je ook daar over het vliegvissen adviseren

  • Laat je altijd adviseren door een goede hengelsportwinkelier en vraag of hij je ook werplessen kan geven.
    Als je verstandig bent dan neem eerst wat werplessen voordat je zelf een hengel koopt want dan heb je al een redelijk goede indruk wat voor soort hengel en hengelactie je zelf het meest prettig vind. Wat een perfecte hengel is voor iemand anders hoeft voor jouw nog lang niet de meest ideale hengel te zijn.

  • Koop eventueel eerst een tweedehandse of goedkope hengel zodat je wat ervaring met werpen en vissen kunt opbouwen.

  • Wanneer je dan uiteindelijk echt een nieuwe hengel gaat kopen zorg ervoor dat je hem altijd vooraf kunt uitproberen. Neem een vriend mee die al ervaring heeft met het vliegvissen.

  • Probeer hem uit met exact dezelfde reel en lijn die je ook daadwerkelijk voor deze hengel wilt gaan aanschaffen.

  • Vergelijk de kunst van het werpen met de vliegenhengel een beetje met het autorijden, de echte rijervaring krijg je pas wanneer je kilometers gaat maken. Hoe meer je werpt des te sneller komt de ervaring. Verwacht niet dat wanneer je altijd in de polder of ander stilstaand water hebt gevist dat je direct een snelstromende beek kunt bevissen.


     

De laatste tijd is er weer veel te doen rond vliegenhengels vooral omdat glasvezelhengels weer erg populair aan het worden zijn, vooral in Amerika. Veel vliegvissers hebben ook een speciale voorkeur voor de hengel die ze gebruiken voor vlagzalm. Zo gebruik ik b.v. altijd een #4 hengel voor vlagzalm met een lengte van 9ft en mid- flex tot medium actie. 

 

Vliegenlijnen


Toen het vliegvissen steeds populairder begon te worden en men ook de mogelijkheden ontdekte om er op ander vissoorten mee te vissen kwam er een ware revolutie opgang in technische verbeteringen van de materialen. Niet alleen hengels en reels maar ook de vliegenlijnen werden sterk verbeterd. Er werden speciale zoutwaterlijnen ontwikkeld maar ook lijnen om diep mee te kunnen vissen of om er extra verre worpen mee te maken. Ik gebruik voor vlagzalm alleen volledig drijvende lijnen behoren to mijn klasse #4 hengel. Veel mensen geven er de voorkeur aan om een iets zwaardere lijn met hun hengel te gebruiken omdat ze daardoor wat makkelijker en verder kunnen gooien. B.v een klasse 5 lijn met een klasse 4 hengel. Voor vrouwen en kinderen werkt het erg goed.

Ondanks dat veel vliegvissers er anders tegenaan kijken is de vliegenlijn een van de belangrijkste onderdelen van mijn vliegvisuitrusting. Ik kan me nog heel goed mijn allereerste carbon vliegenhengel herinneren ergens in het begin van de tachtiger jaren. Ik was zo trots als een pauw. Het was een #7-8 Shakespear President vliegenhengel die ik speciaal voor mijn vakantie had aangeschaft om er mee te gaan vissen op zeeforel en kleine zalm in Noorwegen. Mijn vaders oude splitcane was inmiddels ter zielen en de glasvezel #8/9 die ik tot dan toe bezat was wel heel erg zwaar en dik om er echt een hele dag mee te vissen. Op zich was de President een heel goede aanwinst maar ik kon er absoluut niet mee werpen ondanks dat ik met de “oude” glasvezel best een redelijk vliegje kon presenteren. Ik begreep er geen snars van totdat ik op een van de campings aan de rivier de Lagen in Noorwegen een Duitser tegenkwam die al ruim 30 jaar met de vliegenhengel viste. Hij bekeek de hengel en daar was helemaal niets mis mee. Na wat werptests bleek het aan mijn vliegenlijn te liggen. Het was een #8 Masterline waarbij de inwendige verhoudingen op de een of andere manier gewoon niet klopte. Omdat de nieuwe hengel voor mij destijds vrij kostbaar was, bespaarde ik op mijn vliegenlijn en dat was een goede les voor de toekomst. Van die aardige Duitser kreeg ik een Cortland lijn en het probleem was direct opgelost. Ik gooide zelfs verder maar vooral veel nauwkeuriger dan ooit tevoren en zo werd Cortland mijn favoriete vliegenlijn lijn tot op heden.

Zoals ik al schreef in mijn stukje hierboven over vliegenhengels zijn er vliegenlijnen in allerlei maten en gewichten maar vooral ook in verschillende types. Dit laatste zorgt voor nogal wat verwarring. Ik kom daar zo meteen nog uitgebreid op terug. Op de eerste plaats moeten de vliegenhengel en de vliegenlijn hetzelfde AFTMA nummer hebben om tot de beste werpprestaties te kunnen komen. In de speciale AFTMA tabel kun je alle specificaties nogmaals terugvinden. Tegenwoordig spreekt men ook over AFTMA 0 en 13 t/m 16 maar die zijn nog lang niet overal ingeburgerd.

Met welke vliegenlijn je het beste kunt beginnen is ook weer sterk afhankelijk in wat voor soort water je gaat vissen en welke vissoorten je wilt gaan vangen. Om tot de juiste keuze van je vliegenlijn te komen is een goede informatie erg belangrijk en ik hoop dat ik je die met dit verhaal kan geven. Alle informatie in dit artikel heeft betrekking op lijnen van het merk Cortland!

Taper Design (vorm van de vliegenlijn)



De vorm van de vliegenlijn bepaalt het uiterlijk van de lijn. Het is deze vorm (taper) die bepaalt hoe de energie en de kracht van de vliegenlijn wordt overgebracht tijdens het werpen. Door de lengte en de diameter over verschillende gedeeltes van de vliegenlijn te variëren is het mogelijk om vliegenlijnen te fabriceren die zeer nauwkeurig kunnen werpen onder vrijwel allerlei omstandigheden en voor iedere specifieke manier van het vliegvissen.

Eerst even enkele algemene benamingen om mijn uitleg wat te verduidelijken. (zie ook de tekeningen in de verschillende soorten vliegenlijnen.)

De “TIP” of te wel de punt van de vliegenlijn: Hieraan wordt de leader bevestigd. De punt is bij de moderne vliegenlijnen redelijk dun (althans in vergelijking met de rest van de vliegenlijn) en heeft afhankelijk van het type vliegenlijn een lengte die kan variëren van 2 tot zo’n 5 meter

De “BODY” of “BELLY” van de vliegenlijn: Dit is het gedeelte van de vliegenlijn met het meeste gewicht en de grootste diameter. In sommige vliegenlijnen zoals b.v de “dubbel taper” lijnen is dit tevens het langste gedeelte van de lijn. De body is erg belangrijk als men afstanden wilt gaan werpen

De “FRONT TAPER” bevindt zich tussen de “body” en de “tip”. Deze trapsgewijze verandering in het gewicht van de lijn bepaalt hoe dat de energie en krachten tijdens het werpen worden overgebracht naar de vlieg en hoe subtiel en effectief de vlieg kan worden aangeboden.

De “REAR TAPER” is het gedeelte van gedeelte van de vliegenlijn dat zich bevindt tussen de “running line” (volglijn) en de body. Deze is zeer belangrijk wanneer men zeer verre worpen wilt maken. Het gewicht en de energie in de “body” en “front taper” trekken als het ware de “running line” door de geleideogen van de vliegenhengel. Door het geringe gewicht en de relatief smalle diameter van de “running line” schiet deze “volglijn” als het ware door de geleideogen heen.


Vroeger, bestonden er alleen lijnen als weight forward en double taper. Level lijnen werden eveneens veel gebruikt maar die hadden nauwelijks speciale of karakteristieke werpeigenschappen. Tegenwoordig worden ze alleen nog maar gebruikt om er mee te trollen. Toen het vliegvissen steeds populairder begon te worden en men ook de mogelijkheden ontdekte om er op ander vissoorten mee te vissen kwam er een ware revolutie opgang in technische verbeteringen van de materialen. Niet alleen hengels, reels maar ook de vliegenlijnen werden sterk verbeterd. Er werden speciale zoutwaterlijnen ontwikkeld maar ook lijnen om diep mee te kunnen vissen of om er extra verre worpen mee te maken. Veel internationaal bekende vliegvissers en "casters" (werpers) zijn nauw betrokken met de ontwikkeling van speciale vliegenlijnen.

DE VLIEGENLIJN CODES met de officiële internationale benaming en afkorting

 

DT

Double Taper

ST

Shooting Taper

WF

Weight Forward

S

Sinking

F/S

Sinking Tip

L

Level

I

Intermediate

 

 

 

DE VERSCHILLENDE SOORTEN VLIEGENLIJNEN (profielschets van de vliegenlijn)

ROCKET TAPER

 
TIP    FRONT TAPER          BODY                     BACK TAPER                                   RUNNING LINE

Speciaal ontwikkelde weight forward lijn met een lange front taper voor een betere en nog nauwkeurigere presentatie. De speciale gewichtsverdeling in de body zorgt ervoor dat u extra ver kunt werpen. De rocket taper is een van mijn meest favorieten lijnen, zeker voor de riviervisserij. Ook voor zeer korte afstanden is dit een goede lijn.
 

DOUBLE TAPER

 
TIP    FRONT TAPER                                                BODY                                           BACK TAPER

De double taper is vliegenlijn die u kunt omdraaien op uw reel. De voor en achterzijde zijn identiek. Wanneer de ene zijde is versleten of indien er cracks zichtbaar zijn dan draai je de lijn simpelweg om. Dubbel tapse lijnen worden meestal gebruikt omdat ze op een fantastische manier de lijn kunnen menden (uiteraard met de juiste techniek). Ze zijn vooral populair bij het zalmvissen, voor het maken van rolworpen, en tijdens het maken van Spey worpen. Ikzelf gebruik ze vrijwel nooit omdat je altijd een behoorlijk stuk lijn in de lucht moet hebben om er echt lekker mee te kunnen werpen waardoor ze minder geschikt zijn voor zeer korte aftstanden.
 

BASS TAPER

 
TIP  FRONT TAPER             BODY              BACKTAPER                                RUNNING LINE

Een zeer speciale Weight forward lijn met een korte front taper”. Deze lijn is special ontworpen om grote vliegen met veel windweerstand net die extra "turn over" mee te geven om ze mooi te kunnen presenteren. Een zeer goede keuze indien u veel werpt met bass bugs, snoekstreamers en grote droge zalmvliegen. Ik gebruik deze lijn ook regelmatig wanneer ik ver moet werpen tijdens zeer slechte weersomstandigheden. (veel wind)
 

SALT WATER TAPER

 
TIP   FRONT TAPER           BODY                   BACK TAPER                            RUNNING LINE

De perfecte Weight forward lijn om grote vliegen mee te werpen in tijdens een straffe wind. De extra smalle diameter van de running lijn schiet fantastisch door uw geleideogen. Ik gebruik deze lijn meestal op grote meren en op zee.
 

WIND TAPER

  TIP   FRONT TAPERS      BODY                    BACK  TAPER                             RUNNING LINE

Een nieuwe Weight forward lijn die special is ontworpen om te gebruiken tijdens veel wind.
 

QUICK DESCENT TAPER

                       
BODY                               BACK TAPER                               RUNNING LINE

Een ZEER speciale Weight forward lijn met een 24 foot sinking head als body. Een fantastische lijn om in diep water mee te vissen. Ik gebruik deze lijn zeer veel in Canada en op zee. Het werpen is in het beginsel niet eenvoudig. Eenmaal gewend dan wil je niet anders meer. Mijn meest favorieten lijn voor Lake trout (aast diep) en Pacifische zalm op zee. Ook in Noorwegen wist ik dankzij deze lijn veel zalmen te vangen.
 

SHOOTING TAPER

 
TIP    FRONT TAPER        BODY               LOOP

Speciaal ontwikkelde lijn om zeer ver mee te kunnen werpen. Aan het speciale oog wordt een volglijn naar keuze vast gemaakt. (Ik heb hier persoonlijk geen ervaring mee)
 

LEVEL LINE

Lijn zonder tapers en body. Wordt veel gebruikt om te trollen, als volglijn en om er zelf mee te experimenteren wanneer men eigen vliegenlijnen maakt..
 

CLEAR CREEK TAPER

      
TIP       FRONT TAPER               BODY               BACK TAPER                 RUNNING LINE

Mijn meest favoriete vliegenlijn van allemaal! Onvoorstelbaar nauwkeurig en speciaal ontwikkeld om er zeer moeilijke worpen (b.v. onder bomen) mee te kunnen maken. Deze lijn wordt erg veel gebruikt voor het vliegvissen in smalle rivieren en beekjes. Er is nog iets speciaals met deze lijn. Hij is dunner als de meeste andere lijnen en heeft een langere en zeer dunne tip waardoor je niet alleen zeer kleine vliegen kunt gebruiken en er uiterst licht mee kunt vissen maar het tevens mogelijk maakt om met deze lijn zonder problemen met veel wind te kunnen werpen. Door de extra lange tip en speciaal ontwikkelde front taper landt deze vliegenlijn bijna onzichtbaar op het water. De olijfkleur is erg populair en maakt deze lijn uitzonderlijk geschikt voor zeer heldere wateren. De lijn wordt vooral gebruikt door professionele vliegvissers. (helaas in Europa erg moeilijk verkrijgbaar)

 

GEWICHT CONFIGURATIES van zinkende en zinktiplijnen

Veel vissen nemen hun voedsel voor het grootste gedeelte onder het wateroppervlak. Zinkende en zinktiplijnen worden daarom veel gebruikt om de vliegen te presenteren waar het meest wordt geaasd, n.l. onder het wateroppervlak. Ongeacht het type zinkende lijn bereiken ze uiteindelijk allemaal dezelfde diepte. Het grote verschil zit hem bij dit soort lijnen dan ook in de snelheid waarmee de lijn de gewenste diepte bereikt. Vooral tijdens het vissen in stromend water kan dit vaak van grote invloed zijn. 

De tabel hieronder geeft u een goede indruk van de verschillende type zinkende (of zinktiplijnen) met ieder hun specifieke zinksnelheid. Een zinkende of zinktip #10 lijn type 6 is dus iets sneller op diepte dan een zinkende of zinktip #6 lijn type 6.

Type

Classificatie

Zinksnelheid in (inch per seconde)

1

slow (intermediate)

1 1/4 - 1 3/4 ips

2

fast

2 1/2 - 3 ips

3

extra fast

3 1/2 - 4 ips

4

super sinker

4 1/4 - 5 ips

5

super fast

5 1/4 - 6 ips

6

extra super sinker

6 1/4 - 7 ips

WELKE LIJNCLASSIFICATIE VOOR WELKE VISSOORTEN?

De #1 t/m #3 lijnen kun je het beste indelen als lichte vliegenlijnen. Deze lijnen zijn het meest geschikt voor kleine stilstaande wateren en smalle beekjes. Je vist hiermee op kleine vissoorten en onder de meest perfecte weersomstandigheden.

De #4 t/m #6 lijnen behoren tot meest gebruikte vliegenlijnen omdat je er op veel verschillende vissoorten mee kunt vissen en er ook onder verschillende weersomstandigheden goed mee kunt werpen. Je kunt met deze lijnclassificaties dus in vrijwel alle wateren en rivieren vissen.

De #7 t/m #9 lijnen behoren tot de zware middenklasse. Geschikt voor zwaardere weersomstandigheden, grotere vissoorten en grote meren en rivieren.

De #10 t/m #15 lijnen behoren tot de zware klasse. Geschikt voor extreme omstandigheden zoals vissen op zalm en grotere vissoorten op zout water.
 

 

Lijnclassificatie

code

Vissoorten

Haakmaat

1 - 3

licht

Witvis, Forel, Vlagzalm

#26 - #18

4- 6 

Medium (licht)

Grotere witvissoorten, forelsoorten, beekridder, vlagzalm, kleine zeeforel

#24 - #2

7 + 8

Medium (zwaar)

Zeeforel, Atlantische zalm, snoek, grotere forelsoorten, steelhead, Pacifische zalmen, zoutwater

#12 - #1/0

9- 11

zwaar

Atlantische en Pacifische zalmen, snoek, Bluefish, Small Tarpon, Dorado, Striper, Permit

#6 - #4/0

12 - 15

Zeer zwaar

Tarpon, Tonijn, grote zalmen

#2/0 - #8/0


Welke lijn voor welk aasgedrag

Aasgedrag aan de oppervlakte:
Gebruik lijnen in de #2 t/m #6 klasse. Aanbevolen wordt om: drijvende weight-forward (WF) of double-taper (DT) lijnen te gebruiken met een relatief dunne tippet. 
Mijn voorkeur gaat uit naar  444 Clear Creek Taper, 444 LAZER-Line en 444SL

Aasgedrag net onder de oppervlakte:
Gebruik #4 t/m #10 weight-forward (WF), intermediate fly lines (I) of zinktips (ST) Type 1. Mijn voorkeur gaat uit naar: 444SL Ghosttip, 444SL Clear, 444 Clear Camo,  444SL 20' Intermediate Sink Tip.

Diep azende vissen in meren en op zee:
Gebruik #5 t/m #10 weight-forward (WF) sinking of shooting taper maar nog beter zijn de nieuwe Quick Descent lijnen. Mijn voorkeur: 444SL Quick Descents, 444SL Steady Sinks en 444 Sinking Shooting Tapers.

Diep azende vissen op de bodem van rivieren:
Gebruik #5 t/m #10 zoals sink tip Type I - VI. Mijn voorkeur afhankelijke van de diepte van de rivier: 444SL Sink Tips, 444 Nymph Tip, 444 Sink Tip,Deep Nymphing Line of de fantastische 444SL Quick Descent.

 

 

 

 


 

    top   

 


 




 

 

                                           © Grayling Society Holland 1997-2015 - Created and maintain by Hans van Klinken